hello.nl@kalibra.nl

Kalibreren, keuren en justeren: zo zit het écht

Waarom dit onderscheid zo belangrijk is

Veel organisaties gebruiken dagelijks meetinstrumenten zonder te weten of deze correct gekalibreerd, gekeurd of gejusteerd zijn. Dat lijkt een detail, maar het onderscheid is cruciaal voor nauwkeurige resultaten én voor wettelijke naleving. Tot 2006 bood de IJkwet hiervoor de wettelijke basis. Inmiddels is deze vervangen door de Metrologiewet, die eisen stelt aan meetmiddelen die worden gebruikt voor o.a. volksgezondheid, veiligheid, milieubescherming, consumentenbescherming en eerlijke handel.

De drie begrippen uitgelegd

  • Kalibreren: je vergelijkt de gemeten waarde met een meetinstrument met de gemeten waarde met een referentie meetinstrument. Je legt de afwijking én de meetonzekerheid vast. Hiermee weet je hoe betrouwbaar een meting is.
  • Keuren (vroeger: ijken): je controleert of het instrument voldoet aan wettelijke eisen en of de gemeten waarden voldoen aan de gestelde toleranties. Is het in orde? Dan krijgt het een keurmerk of verzegeling. Verplicht bij gebruik voor gebruik voor handels- en veiligheidsdoeleinden.
  • Justeren: je stelt het instrument af zodat het weer binnen de tolerantiegrenzen meet. Dit gebeurt wanneer een gemeten waarden het instrument buiten de specificatie valt.

Vergelijking van kalibratie, keuring en justering

Kalibratie Keuren Justering
Doel Vaststellen van nauwkeurigheid meting Controleren op voldoen aan wettelijke eisen Afstellen van instrument
Verplicht ? Niet altijd Ja, bij gebruik voor handels- en veiligheidsdoeleinden Bij afwijking buiten tolerantie
Aanpassing instrument ? Optioneel Soms noodzakelijk Ja
Rapportage Kalibratiecertificaat Keurmerk/ verzegeling Wordt opgenomen in kalibratie/keuringproces

Een slimme combinatie van deze drie stappen voorkomt fouten en borgt betrouwbaarheid én wettelijke naleving.

Voldoen aan wetgeving

De Metrologiewet is gebaseerd op Europese MID-regelgeving en geldt o.a. voor:

  • Weegwerktuigen
  • Brandstofpompen
  • Elektriciteitsmeters

Daarnaast vragen veel sectoren om aantoonbare kalibratie en controle:

  • Farmaceutische industrie: GMP/GLP regelgeving
  • Voedingsmiddelenindustrie: HACCP/ ISO 22000 regelgeving
  • Automotive & luchtvaart: strenge eisen aan test- en meetapparatuur

Zonder geldig kalibratie- of keuringsbewijs loop je risico op recalls en reputatieschade.

Kwaliteit begint bij herleidbaarheid van de metingen

Een professioneel kalibratierapport moet minimaal bevatten:

  • volledige instrumentidentificatie
  • meetresultaten met opgave afwijking en meetonzekerheid
  • “as found” en “as left” meetwaarden
  • herleidbare standaarden
  • omgevingscondities
  • conformiteitsverklaring
  • accreditatie-informatie (zoals RvA-accreditatie voor kwalificatie toeleverancier)

Zo bewijs je dat metingen betrouwbaar en herleidbaar zijn.

Zo richt je het slim in binnen jouw organisatie

  1. Bepaal welke meetinstrumenten kritisch zijn.
  2. Plan kalibraties op basis van gebruik, risico en procesimpact.
  3. Laat wettelijke keuringen tijdig uitvoeren.
  4. Justeer instrumenten die buiten tolerantie meten.
  5. Bewaar en beheer alle certificaten en verzegelingen.

Wil je meer informatie over kalibratie, keuring en justering?

Martijn Rienks

Kalibra is branchegericht

De manier waarop Kalibra te werk gaat is branchegericht. Ieder branche is anders en vraagt om een andere aanpak. Klik hieronder op jouw branche voor meer informatie.

Luchtvaart

Nauwkeurige metingen zijn van levensbelang in de luchtvaart. Cockpitinstrumenten, onderhoudswerktuigen en testapparatuur moeten volledig betrouwbaar zijn om elke vlucht veilig te laten verlopen.

Defensie

In de defensiesector is nauwkeurig meten essentieel. Betrouwbare wapensystemen, veilige missies en soepele samenwerking binnen (inter)nationale eenheden vragen om meetgegevens waarop je volledig kunt vertrouwen.

Voedingsindustrie

Bij het produceren van voedingsproducten staat kwaliteit voorop. Welke producten u ook produceert, voedselveiligheid is altijd van groot belang.

Zorg

Wilt u controleren of de ruimtes en apparatuur van uw zorginstelling voldoen aan de kwaliteitseisen? Kalibra valideert en kalibreert de kritische meetmiddelen en meetprocessen in ziekenhuizen.

(Bio)Farmacie

Ontwikkelt of produceert u (nieuwe) medicijnen? Dan spelen nauwkeurigheid en omgevingscondities van de meetresultaten een grote rol voor de betrouwbaarheid van het eindproduct.

Laboratoria

Beheerste proces omstandigheden zijn bepalend voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van metingen en analyses in het laboratorium. Door kalibratie van meetmiddelen wordt de juistheid van metingen gewaarborgd. Door validatie van processen worden de condities gewaarborgd, zoals bereiding, verwerking en opslag van producten; een veilige of schone werkomgeving.

Proces- en petrochemie

Kalibra helpt u met de kwaliteits- en veiligheidsborging van uw installaties en meetinstrumenten volgens uw bedrijfseigen regels en geldende regelgeving.

Koeltechniek

De kwaliteit van meetapparatuur en gereedschappen bij het onderhoud en reparaties van koelinstallaties is essentieel om de onderhoudsstatus van de installatie te waarborgen.

Energie

Kalibra heeft veel ervaring met kalibraties en inspecties tijdens productiestops in de energiesector. Wij bieden totaaloplossingen voor veiligheid, kwaliteit en efficiëntie.

Beton centrales

De kwaliteit van beton wordt bepaald door de samenstelling van het product uit de verschillende grondstoffen. Bij de samenstelling van beton is een juiste weging van de hoeveelheden grondstoffen dan ook essentieel.

Garages

Service en reparaties aan (vracht)auto’s veilig en betrouwbaar uitvoeren? Dan moet u kunnen vertrouwen op uw (meet)apparatuur en gereedschap.

Metaal en kunststof

Kwaliteit en veiligheid in de metaal- en kunststofindustrie luisteren uiterst nauw. Kalibra helpt u met de kwaliteits- en veiligheidsborging van uw installaties en meetinstrumenten.