Heeft u een vraag?
Stel hem hier!
We reageren binnen 1 werkdag
Bij het verhandelen van een hoeveelheid van een product moet de geleverde hoeveelheid in relatie tot de prijs gewaarborgd zijn voor de consument, zodat men waar krijgt voor zijn geld. Dit geldt bijvoorbeeld voor de massa van levensmiddelen, de hoeveelheid brandstof, de hoeveelheid drinkwater en de geleverde hoeveelheid elektriciteit.
In de Metrologiewet en aanvullende regelingen zijn de eisen vastgelegd in welke situaties de geleverde hoeveelheid gewaarborgd moet zijn en welke meetinstrumenten daartoe te gebruiken zijn. Bij elke transactie waarbij een hoeveelheid de grondslag vormt voor de prijs, moet die hoeveelheid betrouwbaar worden gemeten, zowel voor de consument die brandstof tankt als voor de industrie waarbij uitgangscontrole bij de leverancier en ingangscontrole bij de afnemer beide zekerheid moeten bieden over de geleverde hoeveelheid.
De Metrologiewet en aanvullende regelingen leggen vast in welke situaties die waarborg verplicht is, en welke meetinstrumenten daarvoor mogen worden ingezet. Het doel is enkelvoudig: zowel leverancier als afnemer krijgen waar voor hun geld.
De situaties waarin gebruik van geregelde meetinstrumenten verplicht is, zijn:
De Metrologische regelgeving benoemt de volgende categorieën als geregelde meetinstrumenten; zoals onder andere:
Voor elk van deze typen geldt dat het instrument tijdens gebruik een juiste waarde moet aangeven. Om dat te waarborgen is er een inspectieregime van kracht, zowel bij het in gebruik nemen als tijdens gebruik.
Voordat een geregeld meetinstrument in gebruik wordt genomen, moet een formele inspectie plaatsvinden. De werkwijze is voor de meeste instrumenttypen vastgelegd in de Europese Measurement Instrument Directive (MID; 2014/32/EU). Voor Statische Hoeveelheidsmeters geldt nationale wetgeving.
De certificering moet worden uitgevoerd door een instelling die daartoe is geaccrediteerd voor diensten volgens de norm ISO 17065.
Het inspectieproces voor weegwerktuigen verloopt in twee stappen. Eerst laat de fabrikant een modeltype inspecteren door een nationaal instituut. In Nederland is dat NMi Certin. Dit kan in principe in elk Europees land, mits het instrument is opgenomen in de MID. Bij goedkeuring ontvangt de fabrikant een Modeltoelating: het recht om meetinstrumenten conform dit model te produceren die voldoen aan de Metrologische regelgeving.
Vervolgens certificeert een geaccrediteerde instelling elk individueel instrument op conformiteit met het goedgekeurde model en stelt de meeteigenschappen vast. De bevindingen worden vastgelegd in een Bewijs van conformiteit, en op het instrument worden verzegelingen aangebracht. Die verzegeling is voor de gebruiker het bewijs dat het meetmiddel geschikt is voor het beoogde gebruik.
Voor meetreservoirs, onderdeel van een statische hoeveelheidsmeter, is een ander inspectieregime van toepassing. Elk meetreservoir is uniek; een modeltoelating is hier niet mogelijk. Bij certificering moet de inhoud per reservoir individueel worden gemeten in relatie tot de vloeistofhoogte.
Na ingebruikname is de gebruiker verantwoordelijk voor het blijvend correct functioneren van het meetmiddel. Dat is expliciet vastgelegd in de Metrologiewet. In de praktijk gebeurt dit door periodieke kalibratie.
De wet schrijft geen vaste kalibratietermijn voor. In de middenstand blijft de periodieke kalibratie veelal minimaal. In de industrie wordt vrijwel altijd periodiek gekalibreerd, doorgaans jaarlijks, gedreven door de eisen van aanvullende kwaliteitssystemen zoals ISO 9000, GMP, GDP, ISO 17025, BRL 100 en BRL 1801 en door de praktijk van uitgangscontrole bij de leverancier en ingangscontrole bij de afnemer.
Keuring- en kalibratiewerkzaamheden aan geregelde meetinstrumenten worden in het algemeen uitgevoerd door een partij met een ISO 17020-accreditatie of een daarmee gelijkwaardig kwaliteitsborgingssysteem.
Tijdens gebruik kan een meetmiddel defect raken of kan de verzegeling verbroken raken, bijvoorbeeld bij een reparatie waarbij onderdelen worden vervangen. Bij een reguliere kalibratie van een geregeld meetinstrument wordt altijd gecontroleerd of de verzegelingen intact zijn.
Wordt een verbroken verzegeling aangetroffen, dan is een keuring (vergelijkbaar aan de inspectie bij ingebruikname) verplicht voordat het instrument opnieuw mag worden gebruikt in overeenstemming met de Metrologische regelgeving. Een reguliere kalibratie volstaat in dat geval niet.
De instelling die deze keuring uitvoert, moet beschikken over een erkenning als Erkend Keurder door NMi Certin, of over een accreditatie voor diensten volgens de norm ISO 17020.
Het toezicht op naleving van de Metrologische regelgeving is toegewezen aan de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, afdeling Metrologie en Waarborg van de Directie Apparatuur. Medewerkers van deze dienst brengen onaangekondigd bezoeken aan locaties waar meetmiddelen in gebruik zijn en inspecteren ter plaatse.
Bij het aantreffen van een onjuist functionerend meetinstrument ontvangt de gebruiker een proces-verbaal met een termijn waarbinnen het instrument hersteld moet zijn. De verantwoordelijkheid voor herstel ligt bij de gebruiker.
Kalibratie stelt de afwijking van een meetinstrument vast ten opzichte van een traceerbare standaard. Keuring, in de zin van de Metrologische regelgeving, is een formele conformiteitsbeoordeling door een erkende of geaccrediteerde instelling, waarbij ook de verzegeling van het instrument wordt beoordeeld. Na een reparatie waarbij de verzegeling is verbroken, is keuring verplicht; kalibratie alleen volstaat dan niet.
De Metrologiewet schrijft geen vaste termijn voor. In de industrie wordt doorgaans periodiek gekalibreerd, mede omdat aanvullende kwaliteitssystemen zoals ISO 9000, GMP of ISO 17025 dat vereisen. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor het vaststellen van een passend kalibratie-interval op basis van het gebruik, de omgeving en de risico’s.
Een verbroken verzegeling vereist een formele keuring door een Erkend Keurder (erkend door NMi Certin) of een instelling geaccrediteerd voor de werkzaamheden volgens de norm ISO 17020. Pas na die keuring en het opnieuw aanbrengen van verzegelingen mag het instrument worden gebruikt in overeenstemming voor het bedrijven van handel, zoals vereist in de Metrologische regelgeving.
De gebruiker ontvangt een proces-verbaal met een hersteltermijn. Het is de verantwoordelijkheid van de gebruiker om het instrument binnen die termijn te laten herstellen en opnieuw te laten keuren.
Voor de meeste categorieën, waaronder weegwerktuigen en vloeistofmeetinstallaties, is de MID (2014/32/EU) het kader. Voor Statische Hoeveelheidsmeters geldt nationale wetgeving.
Martijn Rienks
De manier waarop Kalibra te werk gaat is branchegericht. Ieder branche is anders en vraagt om een andere aanpak. Klik hieronder op jouw branche voor meer informatie.
Nauwkeurige metingen zijn van levensbelang in de luchtvaart. Cockpitinstrumenten, onderhoudswerktuigen en testapparatuur moeten volledig betrouwbaar zijn om elke vlucht veilig te laten verlopen.
In de defensiesector is nauwkeurig meten essentieel. Betrouwbare wapensystemen, veilige missies en soepele samenwerking binnen (inter)nationale eenheden vragen om meetgegevens waarop je volledig kunt vertrouwen.
Bij het produceren van voedingsproducten staat kwaliteit voorop. Welke producten u ook produceert, voedselveiligheid is altijd van groot belang.
Wilt u controleren of de ruimtes en apparatuur van uw zorginstelling voldoen aan de kwaliteitseisen? Kalibra valideert en kalibreert de kritische meetmiddelen en meetprocessen in ziekenhuizen.
Ontwikkelt of produceert u (nieuwe) medicijnen? Dan spelen nauwkeurigheid en omgevingscondities van de meetresultaten een grote rol voor de betrouwbaarheid van het eindproduct.
Beheerste proces omstandigheden zijn bepalend voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van metingen en analyses in het laboratorium. Door kalibratie van meetmiddelen wordt de juistheid van metingen gewaarborgd. Door validatie van processen worden de condities gewaarborgd, zoals bereiding, verwerking en opslag van producten; een veilige of schone werkomgeving.
Kalibra helpt u met de kwaliteits- en veiligheidsborging van uw installaties en meetinstrumenten volgens uw bedrijfseigen regels en geldende regelgeving.
De kwaliteit van meetapparatuur en gereedschappen bij het onderhoud en reparaties van koelinstallaties is essentieel om de onderhoudsstatus van de installatie te waarborgen.
Kalibra heeft veel ervaring met kalibraties en inspecties tijdens productiestops in de energiesector. Wij bieden totaaloplossingen voor veiligheid, kwaliteit en efficiëntie.
De kwaliteit van beton wordt bepaald door de samenstelling van het product uit de verschillende grondstoffen. Bij de samenstelling van beton is een juiste weging van de hoeveelheden grondstoffen dan ook essentieel.
Service en reparaties aan (vracht)auto’s veilig en betrouwbaar uitvoeren? Dan moet u kunnen vertrouwen op uw (meet)apparatuur en gereedschap.
Kwaliteit en veiligheid in de metaal- en kunststofindustrie luisteren uiterst nauw. Kalibra helpt u met de kwaliteits- en veiligheidsborging van uw installaties en meetinstrumenten.
